Skip to content
Sayur lodeh – een zachte groentecurry in kokosmelkAyam goreng – knapperig gebakken kipRendang – langzaam gestoofd rundvlees in een complexe kruidensaus (origineel uit Sumatra)Gado-gado – een lauwwarme salade van groenten met pindasausTempeh en tahu – gefermenteerde soja, vaak krokant gebakkenSate ayam of sate lilit (Balinees) – spiesjes van kip, vis of gehakt, soms geserveerd met pittige limoensambalAyam Betutu – kip of eend langzaam gestoofd in een pittige kruidenpastaBabi Guling – geroosterd speenvarken, gekruid met lokale kruidenLawar – een salade van groenten, vlees (vaak varkensvlees of kip), kokos en kruidenBubur Injin – zwarte rijstpap als dessert, vaak met kokosmelk en palmsuikerPisang Goreng – gebakken banaan in beslag, een populaire snack of toetjeNasi Campur – een gemengde schotel met rijst, vlees, groenten, ei en atjarSoto – hartige soep met vlees, groenten en noedels
Vraag naar de daggerechten. Die zijn vaak verser en goedkoper.Probeer nasi campur: rijst met kleine porties van verschillende gerechten.Eet gerust met je handen, maar gebruik alleen je rechterhand.Probeer lokale drankjes zoals Arak (rijstwijn) en frisse fruitdranken zoals Es Kuwut.Ga niet automatisch vanuit dat alles 'mild' is: vraag naar de pittigheid.Wees voorzichtig met rauw voedsel en gebruik flessenwater om ‘Bali Belly’ te vermijden.Begin niet meteen met sambal opscheppen. Test eerst de scherpte!
Lawar merah – met varkensbloed. Niet iedereen’s favoriet, maar wel traditioneel.Durian – ruikt heftig, smaakt als zachte pudding met uien.Ikan asin – zoute, soms gefermenteerde vis. Voor fijnproevers.
Bakso – soep met zachte gehaktballetjes en noedelsMartabak – hartige of zoete gevulde pannenkoek, vaak met chocola en kaas (!)Sate lilit – gemarineerd visgehakt om een stokje gewikkeldEs campur – een verkoelende mix van fruit, gelei en zoete siroop
Salak (slangenfruit) – knapperig, licht zuurzoetMangosteen – koninklijk vruchtje, zacht en sappigRambutan – harige vrucht met lychee-achtig vruchtvleesJackfruit, guave, passievrucht – tropisch en overvloedig aanwezigVerderop In deze app vind je een overzicht van al het tropische fruit.
Eten in Indonesië
De Indonesische keuken op Bali en Lombok: een gids voor nieuwsgierige eters
De Indonesische keuken is geen boek, het is een complete bibliotheek. Elk eiland, elke regio, soms zelfs elk dorp heeft zijn eigen specialiteiten, ingrediënten en kooktradities. Toch zijn er duidelijke smaaklijnen die je – als reiziger met een Nederlandse tongval én tong – kunt herkennen en waarderen.
Of je nu op Bali aan een rijstveld zit te eten of op Lombok een plastic stoeltje onder een warung-overkapping bezet houdt: eten is hier een serieuze zaak, die met plezier, delen en soms met blosjes zweet gepaard gaat.
Hoe het allemaal begon – een smeltkroes op het bord
De Indonesische keuken is historisch gezien een wereldreis op zich. Chinese handelaren brachten noedels, tempé en sojasaus mee. Indiërs introduceerden curry’s en specerijen. Arabieren droegen bij aan de kebab- en rijsttradities. En ja, de Nederlanders – ooit bezetters, nu vooral vakantiegasten – lieten pindasaus en kroepoek populairder achter dan ze ooit thuis zijn geweest.
Rijst is de absolute basis van vrijwel elke maaltijd. Daarbovenop komt een scala aan bijgerechten die in balans spelen met elkaar: zoet, zuur, pittig, zout, en bitter. De Indonesiër is een meester in het combineren van deze smaken op één bord.
De culinaire basis: rijst, sambal en iets erbij
Indonesiërs eten driemaal daags warm. De constante factor is nasi (rijst). Daarbij komen:
Bij elke maaltijd is er sambal – in ontelbare variaties. Probeer bijvoorbeeld sambal matah (een frisse rauwe Balinese variant met citroengras en limoen), of sambal terasi (met gefermenteerde garnalenpasta).
Bali vs. Lombok: subtiel verschil, grote impact
Op Bali is de keuken vaak zoeter, kruidiger en rijker. Specialiteiten zoals babi guling, ayam betutu en lawar zijn onlosmakelijk verbonden met rituelen en feesten. Balinese gerechten zijn vaak mild van scherpte, met veel aandacht voor geurige specerijen: laos, gember, citroengras en kurkuma.
Lombok daarentegen is pittiger, eenvoudiger en soberder. Hier komt ayam taliwang vandaan: kip gemarineerd in een pittige saus, gegrild tot de randjes knapperig zijn. Visgerechten zoals ikan bakar zijn vers en eenvoudig, vaak geserveerd met limoen en sambal. Door de islamitische achtergrond van Lombok is varkensvlees hier zeldzaam.
Eetcultuur en toeristische invloed
In de toeristengebieden zie je de invloed van het Westen: smoothie bowls, avocado-toast, cappuccino met havermelk. In Canggu op Bali en op Gili Trawangan wemelt het van de hippe brunchplekken, sushi-bars, vegan bistro’s en pizzeria’s. Lekker voor de afwisseling, maar het is zonde als je daar je hele vakantie op blijft hangen.
Warungs – kleine traditionele eettentjes – serveren vaak authentiek Balinees eten. Rumah makan zijn familierestaurants waar je eet wat de pot schaft – zoals een Balinese familie dat thuis zou doen. Op lokale markten vind je niet alleen ingrediënten, maar vaak ook eetkraampjes met versbereide hapjes.
Do’s & Don’ts aan tafel
Do's:
Don'ts:
Drankjes: thee, koffie, bier en wijn
Thee (teh manis) wordt meestal geserveerd met veel suiker. Bestel je het liever zonder, zeg dan "teh tawar".
Koffie is er in vele gedaanten. Kopi Bali is ongefilterd: het drab zakt naar de bodem. Niet roeren dus. In toeristenzones vind je ook westerse koffievarianten.
Bier is makkelijk verkrijgbaar. Bintang is het bekendst, maar er zijn ook microbrouwerijen op Bali. Wijn is relatief duur en wisselend van kwaliteit, al maakt Hatten Wines een aardige poging tot lokale wijnbouw.
Sterke drank? Die is er wel, maar kostbaar. Pas op met goedkope arak: die kan illegaal gestookt zijn en gevaarlijk.
Gerechten die op z’n zachts gezegd even wennen zijn (maar het proberen waard)
Gerechten die je echt eens moet proberen:
Fruit: zoet, vreemd en verleidelijk
Fruit wordt vaak als toetje of tussendoortje geserveerd. Naast mango, papaja, ananas en banaan, vind je ook:
Een goede tip: durf te proeven
Wie zich beperkt tot nasi goreng en kip saté, doet zichzelf tekort. De Indonesische keuken is een ontdekkingstocht – je hoeft niet alles te waarderen, maar het is wel leuk om met een open blik te proeven en te proberen :-) Laat je verrassen door een bord met onbekende ingrediënten. En als het eens tegenvalt, dan heb je in ieder geval thuis wat te vertellen en er is altijd nog wel een banaanpannenkoek voor de kinderen of een Bintang-biertje voor de ouders.
Selamat makan! (Eet smakelijk!)
Want to print your doc?
This is not the way.
This is not the way.
Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (
CtrlP
) instead.